Γεννήθηκα το 1959 στην Πάτρα και ζω στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασα Χημεία στο Πανεπιστήμιο Πατρών, συνέχισα με μεταπτυχιακές σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και εργάστηκα για πολλά χρόνια ως χημικός στη βιομηχανία, μέχρι τη συνταξιοδότησή μου το 2021.
Πάντοτε είχα πολλά και διαφορετικά ενδιαφέροντα. Από έφηβος ασχολήθηκα με τα ηλεκτρονικά, κατασκευάζοντας μικρούς ραδιοφωνικούς πομπούς και εκπέμποντας μουσική και αφιερώσεις στα μεσαία κύματα. Πριν ακόμη τελειώσω το λύκειο είχα αποκτήσει άδεια ραδιοτεχνίτη. Η αγάπη μου για την τεχνολογία συνεχίστηκε όλα αυτά τα χρόνια, από τους βιομηχανικούς αυτοματισμούς μέχρι την τρισδιάστατη εκτύπωση, τις ιδιοκατασκευές και τον προγραμματισμό.
Φωτογραφική εξόρμηση
με “Εικόνων Συλλέκτες”
Μεγάλωσα επίσης μέσα στον κόσμο της φωτογραφίας, αφού ο πατέρας μου ήταν επαγγελματίας φωτογράφος. Δούλεψα μαζί του στα φοιτητικά μου χρόνια και αργότερα ασχολήθηκα συστηματικά με την καλλιτεχνική φωτογραφία. Το 2007 δημιούργησα στη Θεσσαλονίκη τη φωτογραφική ομάδα «Εικόνων Συλλέκτες» και το 2009 συμμετείχα στην ίδρυση του σωματείου «Ορίζοντες Πολιτισμού». Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες οργανώσαμε εκδρομές, εκθέσεις και σεμινάρια φωτογραφίας.
Μια άλλη μεγάλη αγάπη μου είναι η μουσική. Είμαι αυτοδίδακτος ακορντεονίστας και στα φοιτητικά μου χρόνια έπαιζα σε λαϊκές ορχήστρες. Ακόμη και σήμερα, όταν η παρέα και η περίσταση το επιτρέπουν, μου αρέσει να παίρνω το ακορντεόν μου και να παίζω για φίλους.
παίζοντας ακορντεόν
Αγαπώ πολύ τα ταξίδια και έχω ταξιδέψει σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά και στην Τυνησία και στο Μπαγκλαντές. Προτιμώ να οργανώνω μόνος μου τις διαδρομές μου, γιατί με ενδιαφέρει να γνωρίζω τους τόπους μέσα από την καθημερινή ζωή των ανθρώπων και όχι μόνο από τα αξιοθέατά τους. Μου αρέσει επίσης η μαγειρική, στην οποία αφιερώνω αρκετό χρόνο, γιατί θεωρώ ότι ένα καλό φαγητό είναι μια όμορφη αφορμή για να βρεθούν άνθρωποι γύρω από το ίδιο τραπέζι.
Η διδασκαλία είναι κάτι που με συνοδεύει από τα νεανικά μου χρόνια. Στα πρώτα επαγγελματικά μου βήματα δημιούργησα μαζί με έναν φίλο μαθηματικό ένα φροντιστήριο για μαθητές λυκείου. Αργότερα ασχολήθηκα με την εκπαίδευση εργαζομένων στη βιομηχανία, παρακολούθησα πρόγραμμα εκπαίδευσης ενηλίκων και οργάνωσα δωρεάν σεμινάρια φωτογραφίας. Πάντοτε μου άρεσε να μαθαίνω καινούργια πράγματα και να μοιράζομαι όσα γνωρίζω.
Πώς μπήκε η Εσπεράντο στη ζωή μου
Για την Εσπεράντο άκουσα πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1970, από τον πατέρα μου. Δεν τη μιλούσε, αλλά ήταν ένθερμος υποστηρικτής της ευρωπαϊκής ενοποίησης και πίστευε ότι μια κοινή, ουδέτερη γλώσσα θα μπορούσε να βοηθήσει τους λαούς να επικοινωνούν καλύτερα.
Πέρασαν πολλά χρόνια μέχρι να ασχοληθώ μαζί της. Γύρω στο 2009 ανακάλυψα το Lernu!, ενώ το 2019 άρχισα να κάνω τα πρώτα μου μαθήματα μέσω του Duolingo και άλλων διαδικτυακών πηγών. Οι προσπάθειές μου ήταν μάλλον αποσπασματικές, μέχρι το φθινόπωρο του 2022, όταν αποφάσισα να αφιερώσω περισσότερο χρόνο στη γλώσσα.
Τον Δεκέμβριο του 2022 δημοσίευσα σε μια εσπεραντική ομάδα του Facebook ένα μικρό κείμενο στα Εσπεράντο με τίτλο «Mi kaj Esperanto». Ήταν μία από τις πρώτες μου προσπάθειες να γράψω κάτι δικό μου στη γλώσσα. Η δημοσίευση αυτή έγινε η αφορμή να γνωρίσω τον Renato Corsetti, πρώην πρόεδρο της Παγκόσμιας Εσπεραντικής Ένωσης (UEA).
Ο Renato με ενθάρρυνε να έρθω σε επαφή με τους Έλληνες εσπεραντιστές και να συμμετάσχω ενεργά στο κίνημα. Μου πρότεινε μεταφράσεις και διάφορες άλλες εργασίες και με έφερε σε επαφή με ανθρώπους που μέχρι τότε δεν γνώριζα. Παρότι δεν συναντηθήκαμε ποτέ από κοντά, συνεργαστήκαμε στενά και η παρουσία του υπήρξε καθοριστική για την πορεία μου.
Ένας από τους πρώτους ανθρώπους που με υποδέχτηκαν στην ελληνική εσπεραντική κοινότητα ήταν ο Κώστας Κυριάκος, από τον Ελληνικό Εσπεραντικό Σύνδεσμο (HelEA). Με βοήθησε να γνωρίσω καλύτερα το ελληνικό κίνημα και με καθοδήγησε σε πολλά οργανωτικά ζητήματα. Ο Κώστας έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς του στη διατήρηση της ιστορικής κληρονομιάς της Εσπεράντο στην Ελλάδα. Έχει γράψει βιβλία για την ιστορία του κινήματος και την οικογένεια Ζάμενχοφ και εξακολουθεί να αποτελεί για μένα πολύτιμη πηγή γνώσεων και εμπειρίας.
Από τις πρώτες διαδικτυακές γνωριμίες μου με Έλληνες εσπεραντιστές ήταν και ο Διονύσης Μαστορίδης, ο Dio, από τη Μυτιλήνη. Συνεργαστήκαμε στην οργάνωση αρκετών διαδικτυακών εσπεραντικών βραδιών με διεθνή συμμετοχή. Ο Dio εξακολουθεί να στηρίζει τις δραστηριότητές μας και τον ιστότοπο του HelEA, προσφέροντας τις τεχνικές του γνώσεις.
Το 2023 άρχισα να παρακολουθώ οργανωμένα διαδικτυακά μαθήματα, αρχικά με τον Βραζιλιάνο δάσκαλο Aristóphio Andrade Alves Filho. Τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς απέκτησα πιστοποίηση γλωσσομάθειας Β1 και συνέχισα με μαθήματα προχωρημένων στο Londona Esperanto-Klubo, τα οποία παρακολουθώ μέχρι σήμερα.
Την ίδια χρονιά γνώρισα και τον Γιώργο Λεβεντίδη, έναν παλιό εσπεραντιστή από τη Θεσσαλονίκη, που είχε γνωρίσει ακόμη και τη σύζυγό του χάρη στην Εσπεράντο. Ήταν ο πρώτος άνθρωπος με τον οποίο συναντήθηκα και συνομίλησα από κοντά, με φυσικό τρόπο, στη γλώσσα που μέχρι τότε χρησιμοποιούσα κυρίως μέσω του διαδικτύου. Από τότε ο Γιώργος συμμετέχει σταθερά στις συναντήσεις μας, ιδιαίτερα όταν επισκέπτονται τη Θεσσαλονίκη ξένοι εσπεραντιστές.
Μια ακόμη πολύ σημαντική γνωριμία ήταν εκείνη με τον Σπύρο Σαραφιάν, έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες δασκάλους της Εσπεράντο. Τον επισκέφθηκα για πρώτη φορά το 2023, στο σπίτι του στην Αθήνα, όπου είχε ζήσει και ο δάσκαλός του, Ανακρέων Σταματιάδης, μια ιστορική μορφή του ελληνικού εσπεραντικού κινήματος.
Εκείνη την ημέρα του ζήτησα κάτι που να ανήκε στον Σταματιάδη, για να το κρατήσω ως ενθύμιο. Ο Σπύρος διάλεξε μια μικρή, διακριτική καρφίτσα πέτου με το αστέρι της Εσπεράντο, μία από τις καρφίτσες του δασκάλου του, και μου τη χάρισε.
Στη συνέχεια συνεργαστήκαμε στενά για την ελληνική μετάφραση της διαδικτυακής μεθόδου Esperanto12, την οποία ολοκλήρωσα το 2024. Ο Σπύρος με βοήθησε πολύ με τις γνώσεις και την εμπειρία του και με ενθάρρυνε να ασχοληθώ με τη διδασκαλία της Εσπεράντο.
Από μαθητής σε δάσκαλος
Το φθινόπωρο του 2024 ξεκίνησα τα πρώτα μου διαδικτυακά μαθήματα Εσπεράντο. Δεν ήταν μια εύκολη απόφαση. Παρότι είχα αρκετή εμπειρία στη διδασκαλία, αναρωτιόμουν αν γνώριζα τη γλώσσα αρκετά καλά ώστε να τη διδάξω σε άλλους. Η συνεργασία με τον Σαραφιάν και η συνεχής προσωπική μελέτη με βοήθησαν να ξεπεράσω αυτές τις επιφυλάξεις.
Αφίσα για κοινωνικά δίκτυα, 2025
Από τότε συνεχίζω να διδάσκω, αλλά και να μαθαίνω. Δημιουργώ εκπαιδευτικό υλικό, παρουσιάσεις και ασκήσεις, ενώ το 2025 συνέταξα μια ελληνόγλωσση γραμματική της Εσπεράντο, την οποία εξακολουθώ να συμπληρώνω και να βελτιώνω.
Δημιούργησα επίσης τον ιστότοπο thesperanto.eu, θέλοντας να ενισχύσω την παρουσία της Εσπεράντο στο ελληνικό διαδίκτυο και να την κάνω γνωστή σε περισσότερους ανθρώπους, ακόμη και σε εκείνους που δεν έχουν ακούσει ποτέ γι’ αυτήν. Εκεί συγκεντρώνω εκπαιδευτικό υλικό, πληροφορίες και άρθρα, ενώ δίνω στους ενδιαφερόμενους τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον τρόπο διδασκαλίας μου μέσα από επιλεγμένα βίντεο των πρώτων μαθημάτων και, εφόσον το επιθυμούν, να εγγραφούν στα δωρεάν διαδικτυακά μαθήματα.
90ο Ιταλικό Συνέδριο
Παράλληλα, συμμετέχω σε ελληνικές και διεθνείς εσπεραντικές δραστηριότητες. Είμαι εκπρόσωπος του Ελληνικού Εσπεραντικού Συνδέσμου στη Βόρεια Ελλάδα, παρατηρητής στην Επιτροπή της UEA και μέλος της Διεθνούς Ένωσης Εκπαιδευτικών Εσπεράντο (ILEI). Συμμετέχω στη Βαλκανική–Δουνάβια Συνεργασία, σε διεθνείς συναντήσεις και συνέδρια, ενώ γράφω άρθρα για το εσπεραντικό περιοδικό Monato.
58ο Συνλεδριο ILEI
92ο Ιταλικό Συνέδριο Εσπεράντο
Τον Νοέμβριο του 2026 δημιουργήσαμε και την Tesalonika Esperanto-Grupo (TEG), μια ομάδα επικοινωνίας για μαθητές και φίλους της Εσπεράντο, με σκοπό να διατηρούμε ζωντανή την επαφή μας και να χρησιμοποιούμε τη γλώσσα πέρα από τα μαθήματα.
Η Εσπεράντο έχει δώσει επίσης μια καινούργια διάσταση στα ταξίδια μου. Έχω πλέον φίλους και γνωστούς σε πολλές χώρες, τους οποίους έχω την ευκαιρία να συναντώ στα ταξίδια μου. Ιδιαίτερη χαρά μου δίνουν τα διεθνή εσπεραντικά συνέδρια, όπου άνθρωποι από διαφορετικές χώρες και ηπείρους συζητούν, συνεργάζονται και δημιουργούν φιλίες μέσα από μια κοινή γλώσσα.
Κοιτάζοντας μπροστά
Ένα από τα πράγματα που μου δίνουν σήμερα τη μεγαλύτερη ικανοποίηση είναι ότι υπάρχουν στην Ελλάδα δεκάδες άνθρωποι που γνώρισαν ή καλλιέργησαν την Εσπεράντο μέσα από τα μαθήματά μου.
Ομιλία για την Εσπεράντο
Γιορτή των Σπόρων, Πελίτι
Αισθάνομαι πραγματικά περήφανος γι’ αυτούς. Όχι μόνο για την πρόοδό τους στη γλώσσα, αλλά κυρίως γιατί βλέπω ότι ο καθένας αρχίζει να ανακαλύπτει τις δικές του δυνατότητες μέσα από αυτήν.
Εύχομαι να βρουν τον δικό τους δρόμο στον κόσμο της Εσπεράντο, να δημιουργήσουν φιλίες, να ταξιδέψουν, να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες και να αξιοποιήσουν τη γλώσσα με τον τρόπο που επιθυμούν.
Και ελπίζω ότι σύντομα κάποιοι από αυτούς θα θελήσουν να γίνουν και οι ίδιοι δάσκαλοι, μεταφέροντας τη γνώση και την εμπειρία τους σε νέους ανθρώπους.
Στα πρώτα μου βήματα είχα την τύχη να συναντήσω ανθρώπους που με υποδέχτηκαν, με βοήθησαν και μοιράστηκαν μαζί μου τις γνώσεις τους. Θα ήθελα κάποια μέρα να μπορέσω κι εγώ να προσφέρω κάτι ανάλογο σε ανθρώπους που θα συνεχίσουν αυτή την προσπάθεια.
Τη μικρή καρφίτσα του Ανακρέοντα Σταματιάδη, που μου χάρισε ο Σπύρος Σαραφιάν, την έχω από τότε πάντα μέσα στο πορτοφόλι μου. Μου θυμίζει και τους δύο, αλλά και τους ανθρώπους που κράτησαν ζωντανή την Εσπεράντο στην Ελλάδα.
Κάποτε θα ήθελα να την παραδώσω κι εγώ σε έναν νεότερο εσπεραντιστή, για να συνεχίσει το ταξίδι της.
Ανδρέας Ζέρβας
Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος 2026
Φωτογραφικό έργο: Andzer Photography · Andzer Photography – δεύτερη συλλογή