Το περιεχόμενο αυτής της σελίδας είναι μεταφρασμένο από την σελίδα του δημιουργού Tajpi – Klavarilo por esperantistoj por Windows 2000 / XP / Vista / 7 / 8 / 10.
Στο αλφάβητο της Εσπεράντο υπάρχουν έξι γράμματα με διακριτικά σημάδια (ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ, ŭ). Τα γράμματα αυτά δεν υπάρχουν σε ένα συνηθισμένο πληκτρολόγιο. Η συνηθισμένη πρακτική που εφαρμόζουν πολλοί εσπεραντιστές, όταν δεν μπορούν να πληκτρολογήσουν αυτά τα γράμματα, είναι να δημιουργούν ένα διπλό γράμμα. Δηλαδή ένα γράμμα αποτελούμενο από δύο χαρακτήρες. Ο πρώτος χαρακτήρας είναι το ζητούμενο γράμμα σε απλή μορφή, ενώ ο δεύτερος είναι ένα ακόμα γράμμα ή σύμβολο, συνήθως x, ή h, ή ^. Για παράδειγμα, για να γράψει κανείς το ĉ γράφει cx, ή ch, ή ακόμα και c^. Οπότε η λέξη ĉambro γράφεται cxambro, ή chambro, ή c^ambro. Η λέξη ŝatas γράφεται sxatas, ή shatas, ή s^atas κλπ.
Το Tajpi είναι ένα πρόγραμμα που επιτρέπει την αυτόματη δημιουργία των έξι αυτών γραμμάτων (ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ, ŭ) με εύκολη πληκτρολόγηση, είτε ακολουθώντας τους παραπάνω κανόνες, είτε απ ευθείας, χρησιμοποιώντας ανενεργά γράμματα, χωρίς να χρειάζεται να αλλάξει κανείς κάτι στο σύστημα των windows. Λειτουργεί πολύ καλά με όλες τις εκδόσεις Windows (2000 / XP / Vista / 7 / 8 / 10 / 11).
Όσο το Tajpi λειτουργεί στον υπολογιστή σας, μπορείτε:
- Να χρησιμοποιείτε τους γνωστούς συνδυασμούς πλήκτρων όπως sx, gh, u^ κτλ. Αυτοί μετατρέπονται αυτόματα στο σωστό εσπεραντικό γράμμα κατά την πληκτρολόγηση. Αυτή είναι η πιο συνηθισμένη χρήση της εφαρμογής, αλλά επιπλέον μπορείτε:
- Να εμφανίσετε ένα εσπεραντικό γράμμα απλά με το πάτημα ενός μόνο πλήκτρου, από γράμματα που δεν χρησιμοποιούνται στην Εσπεράντο (πχ x, y, q, w). Αυτό προσομοιώνει μια διαφορετική διάταξη πληκτρολογίου.
- Να χρησιμοποιείτε το Alt Gr μαζί με άλλο πλήκτρο για να εισάγετε τα εσπεραντικά γράμματα.
- Να προσομοιώνετε τα λεγόμενα “νεκρά πλήκτρα” που υπάρχουν σε ορισμένες διατάξεις πληκτρολογίων.
- Να δημιουργείτε δικές σας εντολές πληκτρολογίου (scripts) που ενεργοποιούν διάφορες λειτουργίες, όπως η μετατροπή κειμένου από το σύστημα Χ ή η εμφάνιση συμβόλων Unicode.
Το Tajpi δεν τροποποιεί καθόλου το σύστημά σας. Απλώς τρέχει στο παρασκήνιο και ανταποκρίνεται στα πατήματα των πλήκτρων. Είναι ελεύθερο λογισμικό, διαθέσιμο με τον πηγαίο του κώδικα υπό τους όρους της άδειας GNU GPL έκδοσης 3.
Εγκατάσταση
- Κατεβάστε το αρχείο εγκατάστασης (πατήστε εδώ για να κατεβάσετε το πρόγραμμα) και κάντε διπλό κλικ στο εικονίδιο του αρχείου που κατεβάσατε. Θα εμφανιστεί το παράθυρο εγκατάστασης:
- Κάντε κλικ στο «Next» για να ξεκινήσει η εγκατάσταση.
- Αποδεχθείτε τους όρους της άδειας GPL και κάντε ξανά κλικ στο «Next».
- Πληκτρολογήστε το όνομα του φακέλου στον οποίο θέλετε να εγκατασταθεί το Tajpi, ή αφήστε την προεπιλογή C:\Program Files\Tajpi αν σας εξυπηρετεί.
- Κάντε κλικ στο «Next».
- Επιλέξτε τα εικονίδια που θέλετε να τοποθετηθούν στην επιφάνεια εργασίας ή στη γραμμή γρήγορης εκκίνησης.
- Τέλος, κάντε κλικ στο «Install».
Το πρόγραμμα θα εγκατασταθεί και θα είναι έτοιμο για χρήση. Μπορείτε να ξεκινήσετε το Tajpi είτε επιλέγοντας «Launch Tajpi» στο τέλος της εγκατάστασης, είτε κάνοντας κλικ στο εικονίδιό του στην επιφάνεια εργασίας.
Χρήση
Όταν το πρόγραμμα ξεκινήσει θα εμφανιστεί κάτω στην μπάρα μια μικρογραφία σημαίας Εσπεράντο. Αν κάνετε δεξί κλικ στη σημαία εμφανίζεται ένα menu: Aktiva, Agordi, Helpo, Pri Tajpi, Eliri.
- Aktiva (Ενεργή): Αν πριν το Aktiva υπάρχει ένα τσεκ σημαίνει ότι η εφαρμογεί είναι ενεργή. Μπορείτε να πατήσετε το Aktiva για να την απενεργοποιήσετε προσωρινά. Η αλλαγή κατάστασης ενεργοποίησης συνοδεύεται από ένα χαρακτηριστικό ήχο. Πάνω στη μικρογραφία σημαίας Εσπεράντο θα εμφανιστεί ένα κόκκινο Χ. Αυτό σημαίνει ότι η εφαρμογή είναι ανενεργή. Υπάρχει και συντόμευση πληκτρολογίου που Ενεργοποιεί / Απενεργοποιεί την εφαρμογή, δες παρακάτω.
- Agordi (Ρυθμίσεις): Πατώντας το Agordi ανοίγει το παράθυρο Ρυθμίσεις (Tajpi: Agordo).
- Helpo (Βοήθεια)
- Pri Tajpi (Σχετικά με την εφαρμογή)
- Eliri (Έξοδος): Πατώντας το Eliri κλείνει η εφαρμογή. Για να ξαναξεκινήσει πατήστε το εικονιδιο στην Επιφάνεια Εργασίας, ή στην Έναρξη (αν το έχετε τοποθετήσει και εκεί). Αν για κάποιο λόγο σταματήσει η λειτουργία της εφαρμογής, πρέπει να πατήσετε Eliri και να την ξαναξεκινήσετε.
Για να χρησιμοποιήσετε την εφαρμογή: Απλά γυρίστε το πληκτρολόγιο στα αγγλικά και ενεργοποιείστε το Tajpi (αν δεν είναι ήδη ενεργοποιημένο).
- Όταν το Tajpi είναι ενεργό, πληκτρολογώντας συνδυασμούς όπως cx, gx, sx, Gx κλπ θα εμφανίζονται ĉ, ĝ, ŝ, Ĝ κλπ.
- Αν όμως πληκτρολογήσετε cxx τότε θα εμφανιστεί cx. Δηλαδή, με διπλό x (εφόσον το Tajpi είναι ενεργό) ακυρώνεται στιγμιαία η δημιουργια του ειδικού γράμματος.
- Φυσικά, αν απενεργοποιήσετε το Tajpi οι συνδυασμοί θα εμφανίζονται κανονικά!
Αυτή η εφαρμογή αποδείχτηκε ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για μένα, και πλέον δεν μπορώ να φανταστώ την συγγραφή κειμένων Εσπεράντο χωρίς αυτήν.
Καλή πληκτρολόγηση!
Ανδρέας Ζέρβας
Ρυθμίσεις
Όταν το Tajpi εκκινείται για πρώτη φορά, ζητά από τον χρήστη να το ρυθμίσει. Εμφανίζεται το ακόλουθο παράθυρο ρυθμίσεων:
Γενικά, σε πρώτη φάση, αφήστε όλες τις ρυθμίσεις όπως είναι. Απλά τσεκάρετε στην τελευταία γραμμή το Shift. Πατήστε Bone και μπορείτε να ξεκινήσετε να λειτουργείτε την εφαρμογή αμέσως.
Αν θέλετε να κάνετε κάποιες ιδιαίτερες ρυθμίσεις, παρακάτω δείτε αναλυτικά τι σημαίνει κάθε ρύθμιση.
Rektaj klavoj (Άμεσοι χαρακτήρες) – Συνδέστε τα εσπεραντικά γράμματα με διακριτικά σε συγκεκριμένα πλήκτρα γραμμάτων που δεν χρησιμοποιούνται στην Esperanto (x, y, q, w). Όμως οι αγκύλες [ και ] είναι χρήσιμες κάποιες φορές, Η λογική αυτής της ρύθμισης είναι, όταν πατάτε αυτό το πλήκτρο να εμφανίζεται ο αντίστοιχος χαρακτήρας. Αν θέλετε να πληκτρολογήσετε το ίδιο γράμμα χωρίς διακριτικό, κρατήστε πατημένο το Alt Gr (ή Ctrl + Alt) καθώς το πατάτε. Συνιστώ να μην το τσεκάρετε, δεν βρήκα κάποιο νόημα, περισσότερο με μπέρδευε, παρά με βοηθούσε, ειδικά αν θέλει να γράψει κανείς σε άλλη γλώσσα.
Prefiksoj (Προθέματα) – Ένα γράμμα με διακριτικό εμφανίζεται όταν πληκτρολογήσετε c, g, h, j, s ή u αμέσως μετά από ένα προκαθορισμένο σύμβολο προθέματος. Δηλαδή αντιστρέφει τη διαδικασία, πρώτα το σύμβολο και μετά το γράμμα. Δεν μου φάνηκε ποτέ βολικό. Συνιστώ να μην το τσεκάρετε.
Igi malvidebla la prefiksan literon (Απόκρυψη του προθέματος ) – Το σύμβολο του προθέματος δεν εμφανίζεται όταν το πληκτρολογείτε. Για να το εμφανίσετε, πατήστε Space αμέσως μετά ή πληκτρολογήστε οποιονδήποτε άλλο χαρακτήρα που δεν παίρνει διακριτικό. Αυτό προσομοιώνει τη λειτουργία των λεγόμενων “νεκρών πλήκτρων” που υπάρχουν σε πολλά πληκτρολόγια. Συνιστώ να μην το τσεκάρετε.
Sufiksoj (Καταλήξεις ) – Αυτή η ρύθμιση αφορά τους πιθανούς χαρακτήρες που μπορούν να πληκτρολογηθούν μετά το γράμμα, για να δημιουργηθεί το γράμμα με διακριτικό. Εξ ορισμού είναι αποδεκτά τα γράμματα XH και το σύμβολο ^. Όταν μία από τις επιλεγμένες καταλήξεις πληκτρολογηθεί αμέσως μετά από c, g, h, j, s ή u, το γράμμα αποκτά διακριτικό. Από προεπιλογή, οι καταλήξεις περιλαμβάνουν το H, αλλά χρήστες άλλων γλωσσών (π.χ. αγγλόφωνοι) μπορούν να το αφαιρέσουν, ώστε να μην δημιουργούνται διακριτικά σε συνδυασμούς όπως ch, sh κ.λπ. Μπορείτε να το αφαιρέσετε. Αν συνηθίσετε να δουλεύετε με το x είναι καλύτερα, μιας και το γράμμα x δεν περιλαμβάνεται στο αλφάβητο Esperanto.
Ripeto de sufikso forigas supersignon (Επανάληψη κατάληξης αφαιρεί το διακριτικό) – Αν πληκτρολογήσετε ξανά την ίδια κατάληξη που προσθέτει το διακριτικό, αυτό αφαιρείται. Συνιστώ να το αφήσετε τσεκαρισμένο. Σας επιτρέπει να εμφανιστεί το δεύτερο γράμμα αντί να βάλει το διακριτικό όταν χρειαστεί για κάποιο λόγο.
Alt Gr + litero kiu ricevas supersignon – Πατώντας Alt Gr (ή Ctrl + Alt) μαζί με c, g, h, j, s ή u, εμφανίζεται το αντίστοιχο γράμμα με διακριτικό. Για παράδειγμα, Alt Gr + C παράγει το ĉ. Συνιστώ να μην το τσεκάρετε.
Aŭtomata (Αυτόματη δημιουργία) aŭ / eŭ – Όταν το γράμμα u πληκτρολογηθεί αμέσως μετά από a ή e, εμφανίζεται ως ŭ. Μπορείτε να το τσεκάρετε, βοηθάει.
w por ŭ – Το γράμμα w μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη θέση του u για να εμφανίσει το ŭ. Αυτή η επιλογή είναι χρήσιμη σε περιπτώσεις όπου υπάρχει σύγκρουση με άλλες μεθόδους πληκτρολόγησης. Μπορείτε να το τσεκάρετε, επίσης βοηθάει. Ούτως ή άλλως το γράμμα w δεν υπάρχει στο πληκτρολόγιο Esperanto.
Unikodo / Latina-3 – Τα γράμματα με διακριτικά μπορούν να προέρχονται είτε από τον πίνακα χαρακτήρων Unicode είτε από τον Latin-3. Το Unicode συνιστάται, αλλά το Latin-3 περιλαμβάνεται για όσους χρησιμοποιούν παλιές γραμματοσειρές ή προγράμματα που δεν υποστηρίζουν πλήρως το Unicode. Συνιστώ να αφήσετε Unikodo.
Alglui literon el tondujo (Επικόλληση χαρακτήρων από το πρόχειρο) – Αντί να εισαχθούν απευθείας στο σύστημα, τα γράμματα με διακριτικά περνούν πρώτα από το πρόχειρο (clipboard) και επικολλώνται από εκεί. Συνιστώ να μην το τσεκάρετε.
Δίπλα σε αυτήν την επιλογή υπάρχει ένα κουμπί που ανοίγει παράθυρο επιλογών, όπου μπορείτε να καθορίσετε τη μέθοδο που θα χρησιμοποιεί το Tajpi για την επικόλληση των γραμμάτων από το πρόχειρο.
Μέθοδος επικόλλησης (Alglua Metodo)
Η προτεινόμενη επιλογή είναι Shift + Insert, αλλά το Ctrl + V αποτελεί επίσης εναλλακτική που πιθανότατα δεν θα δημιουργήσει προβλήματα.
Όταν ένα γράμμα μεταφέρεται στο πρόχειρο, το υπάρχον περιεχόμενό του διαγράφεται. Ωστόσο, μπορείτε να το επαναφέρετε επιλέγοντας «Επαναφορά περιεχομένου προχείρου μετά την επικόλληση». Όταν η επιλογή αυτή είναι ενεργή, το αρχικό περιεχόμενο του προχείρου επανέρχεται μετά από τον αριθμό χιλιοστών του δευτερολέπτου που καθορίζετε στο πεδίο «Μετά από (χιλιοστά του δευτερολέπτου)».
Σημειώστε ότι αυτή η λειτουργία ισχύει μόνο για κείμενο — αρχεία, εικόνες ή άλλους τύπους δεδομένων δεν υποστηρίζονται από το Tajpi.
HTML-aj sufogatoj (υποκατάστατα) – Το Tajpi μπορεί να εισάγει HTML κωδικοποιήσεις αντί για τους ίδιους τους χαρακτήρες με διακριτικά (π.χ. ĉ αντί για ĉ). Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για συντάκτες ιστοσελίδων. Συνιστώ να μην το τσεκάρετε.
Starti aktiva (Εκκίνηση σε ενεργή κατάσταση) – Όταν το Tajpi ξεκινά, βρίσκεται ήδη ενεργό. Αν γράφετε συχνά σε Εσπεράντο, συνιστώ να το τσεκάρετε.
Starti aŭtomate (Αυτόματη εκκίνηση) – Το Tajpi εκκινείται αυτόματα μαζί με τα Windows. Συνιστώ να το τσεκάρετε.
Klavkomando (Συντόμευση πληκτρολογίου) – Ρυθμίσεις για τη συντόμευση που ενεργοποιεί ή απενεργοποιεί το Tajpi. Η αλλαγή συνοδεύεται από χαρακτηριστικό ήχο. Προσωπικά προτιμώ το Ctlr + Shift + Space γιατί το Ctrl + Space που έχει εξ ορισμού εμπλέκεται με τον ήχο των ασκήσεων Duolingo. Η ενέργεια αυτή μπορεί να γίνει και με δεξί κλικ στη σημαιούλα Εσπεράντο, κάτω δεξιά στην μπάρα. Επιλέξτε Aktiva. Θα ακουστεί ο χαρακτηριστικός ήχος.
Lingvo (Γλώσσα) – Κάνοντας κλικ στις σημαίες Εσπεράντο ή Αγγλική, μπορείτε να αλλάξετε τη γλώσσα της φόρμας ρυθμίσεων ανάμεσα στην Εσπεράντο και τα Αγγλικά.
Όταν για κάποιο λόγο δεν λειτουργεί!
Το πρόγραμμα γενικά λειτουργεί πολύ αξιόπιστα. Συμβαίνει όμως μερικές φορές να σταματήσει να λειτουργεί. Απλά πατήστε δεξί κλικ στη σημαιούλα Εσπεράντο, κάτω δεξιά στην μπάρα, και επιλέξτε Eliri. Ξεκινήστε πάλι το πρόγραμμα από την Επιφάνεια Εργασίας, ή την Έναρξη.